Słowniczek

ABSOLUCJA (rozgrzeszenie) - udzielane przez kapłana w sakramencie pokuty odpuszczenie grzechów.
ADORACJA - oddanie czci, uwielbienie, uniżenie się przed Bogiem, hołd oddawany Bogu.
AKOLITA - posługujący w liturgii (przygotowuje ołtarz i dary ofiarne oraz pomaga w Rozdawaniu Komunii św. i udzielaniu Komunii chorych).
AKOLITKI - lichtarze z płonącymi świecami używane w czasie czytania Ewangelii oraz w procesjach niesione obok krzyża.
ALBA - długa, biała spodnia szata liturgiczna (kapłana i służby liturgicznej w czasie liturgii) symbolizująca łaskę chrztu św.
ALUMN - student Seminarium Duchownego (częściej używa się określenia kleryk).
AMBONA - miejsce do czytań biblijnych oraz wygłaszania homilii (kazań), dziś najczęściej pulpit zwany ambonką usytuowany w prezbiterium.
AMPUŁKI - są to naczynia liturgiczne w kształcie małych dzbanuszków w których podaje się wino i wodę do Mszy św.
ANIOŁ PAŃSKI - modlitwa odmawiana rano, w południe i wieczorem dla uczczenia Wcielenia Bożego i macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny.
ANTYFONA - refren rozpoczynający i kończący psalm w liturgii godzin, używany też podczas Mszy św. i w nieszporach.
APOKRYFY - księgi wczesnochrześcijańskie tematycznie związane z Pismem św. (często zawierają opisy z życia Pana Jezusa).
APOSTOLAT - urząd głoszenia Ewangelii i posługa sakramentalna (duchownego), w przypadku świeckich - czynne zaangażowanie w Kościele poprzez przykład życia i modlitwę.
APSYDA - półkolista wnęka w ścianie kościoła lub kaplicy, zwykle w niej miejsce na tabernakulum lub krzesła dla kapłana.
ARCHIDIECEZJA - jednostka terytorialna administracji kościelnej.
ARCYBISKUP - tytuł biskupa stojącego na czele archidiecezji (metropolii).
ASPERSJA - liturgiczne pokropienie wiernych wodą święconą jako przypomnienie chrztu, jego skutków i zobowiązań.
ASYSTA - diakon lub dwaj diakoni towarzyszący biskupowi bądź kapłanowi w uroczystej celebracji.
AUREOLA - koło otaczające głowy świętych (symbolizujące świętość).
BALDACHIM - ozdobny daszek lub ozdobna osłona z materiału nad godnymi czci miejscami i osobami, przede wszystkim jako osłona niesiona nad Najświętszym Sakramentem.
BAPTYSTERIUM - wolno stojąca kaplica chrzcielna lub element dawnych kościołów biskupich, w kościołach parafialnych przeważnie tylko chrzcielnica.
BAZYLIKA - w sensie architektonicznym - kościół wielonawowy (nawa główna wyższa od naw bocznych), basilica minor - tytuł nadawany znaczniejszym kościołom.
BEATYFIKACJA - uznanie za błogosławioną, osobę zmarłą w opinii świętości (poprzedzone procesem beatyfikacyjnym)
BIBLIA - Pismo Święte - zbiór ksiąg napisanych pod natchnieniem Ducha Świętego zawierających słowo skierowane do ludzi przez Boga.
BIERZMOWANIE - sakrament wtajemniczenia chrześcijańskiego, w którym człowiek otrzymuje w szczególny sposób Ducha Świętego.
BINACJA - dwukrotne odprawianie Mszy św. jednego dnia (prawa binacji udziela Biskup).
BIRET - nakrycie głowy duchownych katolickich.
BISKUP - zwierzchnik Kościoła lokalnego (diecezji), który przewodniczy wspólnocie wiernych mocą bezpośredniego apostolskiego pełnomocnictwa.
BŁOGOSŁAWIEŃSTWO - życzenie uzyskania specjalnej przychylności Bożej dla jednostki, wspólnoty lub rzeczy przez odpowiednie słowa i towarzyszące im gesty sakralne, modlitwa nad rzeczą lub osobą w celu uproszenia pomocy od Boga.
BREWIARZ - księga do odprawiania modlitwy uświęcenia dnia (liturgii godzin) przez duchownych i świeckich.
BURSA - sztywna torebka do zawieszenia na szyi, na naczynie z Komunią chorych.
CARITAS - czynne praktykowanie chrześcijańskiej miłości bliźniego lub organizacja dobroczynna działająca w Kościele.
CELEBRANS - osoba przewodnicząca zgromadzeniu liturgicznemu (najczęściej kapłan).
CEREMONIARZ - osoba przygotowująca i koordynująca różne posługi oraz dbająca o spokojny, harmonijny przebieg uroczystości.
CHORAŁ - oficjalny śpiew Kościoła (jednogłosowy), lub księga zawierająca śpiewy liturgiczne.
CHRZEST - pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, uwalnia od grzechu pierworodnego i wszystkich innych grzechów i włącza do Kościoła.
CHRZEŚCIJAŃSTWO - religia założona przez Jezusa Chrystusa. W ciągu wieków swej historii rozpadło się na: Katolicyzm, Prawosławie, Protestantyzm.
CIEMNICA - miejsce w kościele gdzie przechowuje się Najświętszy Sakrament w noc z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek.
CINGULUM - pasek służący do przepasywania alby, element stroju liturgicznego.
CREDO - wyznanie wiary (łac.. credo - wierzę).
CUSTODIA (kustodia) - naczynie, w którym przechowuje się Najświętszą Hostię do wystawienia w monstrancji.
CYBORIUM - puszka (naczynie) do przechowywania Eucharystii pod postacią chleba.
DARY OFIARNE - rzeczy i akty wewnętrzne, które człowiek składa Bogu w czasie Mszy św. Przede wszystkim są to dary chleba i wina, które oznaczają wszelką ofiarę człowieka.
Dzwonki ołtarzowe -pojawiły się w liturgii w wieku XIII, zwracają uwagę wiernych na zmianę postawy liturgicznej, zwołują lud i wielbią dźwiękiem Boga.
HOMILIA - (kazanie) jest to słowo kapłana skierowane do wiernych na tle usłyszanych czytań biblijnych.
HYMN - uroczysta pieśń śpiewana na cześć Boga lub świętych.
KIELICH - jest to naczynie liturgiczne w którym w czasie Mszy św. składa się wino do konsekracji.
KOMŻA - krótsza szata liturgiczna, zawsze koloru białego; od IX wieku strój ministranta.
KUSTODIA -jest to mała puszka, w niej przechowuje się Najświętszą Hostię przeznaczoną do monstrancji.
LEKCJONARZ -księga zawierająca czytania biblijne na poszczególne dni w roku.
MINISTRANT - członek ludu Bożego, który w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełnia posługę pomocniczą w sposób określony przepisami Kościoła.
MONSTRANCJA - przedmiot liturgiczny w którym umieszcza się Hostię celem adoracji lub procesji.
ODPUST PARAFIALNY - uroczystość, w której parafia w sposób szczególny czci swego Patrona.
OŁTARZ - jest to stół na którym składa się Najświętszą Ofiarę i przy którym rozdziela się Ciało Pańskie.
ORACJA - uroczysta modlitwa odmawiana przez kapłana w imieniu wiernych.
ORNAT - wierzchnia ozdobna szata liturgiczna kapłana odprawiającego Mszę św.
PALKA - służy do nakrycia kielicha mszalnego; kwadratowy kawałek usztywnionego płótna.
PASCHAŁ - świeca symbolizująca Zmartwychwstałego Chrystusa.
PASTORAŁ - ozdobna laska używana przez biskupa jako symbol posługi pasterskiej otrzymanej od Chrystusa.
PATENA - naczynie liturgiczne, na którym składa się w czasie Mszy św. chleb do konsekracji.
PREZBITERIUM - część kościoła, w której znajduje się ołtarz główny.
PROCESJA - uroczysty pochód religijny połączony ze śpiewem.
RESPONSORIUM - powtarzane wersety psalmu stanowiące odpowiedź człowieka na Słowo Boże.
SANCTISSIMUM - łacińska nazwa Najświętszego Sakramentu.
SŁUŻBA LITURGICZNA - zespół ludzi, chłopców i dziewcząt, którzy w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełniają posługę w sposób określony przepisami Kościoła.
STUŁA - część stroju liturgicznego - znak władzy kapłańskiej.
ŚWIĄTYNIA - miejsce gdzie Bóg jest szczególnie obecny i czczony.
TABERNAKULUM - miejsce w kościele, w którym przechowuje się Najświętszy Sakrament
WELON NA KIELICH - tkanina (chusta), którą nakryty jest kielich do momentu przygotowania darów ofiarnych; ponownie kielich nakrywa się tym welonem po Komunii św.
WIERNOŚĆ SŁOWU - dobry ministrant to taki który w życiu codziennym dotrzymuje Panu Bogu i ludziom obiecanego słowa.
WODA ŚWIĘCONA - jest wodą pobłogosławioną przez kapłana, przeznaczoną do czynności liturgicznych.
KOLORY LITURGICZNE :

Biały - kolor radości:
- Boże Narodzenie i okres Bożego Narodzenia;
- Uroczystość Zmartwychwstania i okres Wielkanocny;
- Święta ku czci Chrystusa;
- Święta ku czci Świętych (którzy nie byli męczennikami).

Czerwony - kolor krwi, ognia, miłości, królewski:
- Niedziela Palmowa;
- Wielki Piątek;
- Uroczystość Zesłania Ducha Świętego;- Święta ku czci Świętych Męczenników.

Fioletowy - kolor pokuty i żałoby:
- okres Adwentu;
- okres Wielkiego Postu;
- podczas Mszy św. pogrzebowych.

Kolor czarny oznacza żałobę i pokutę. Może być używany we wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada) i podczas Mszy pogrzebowych dorosłych.

Zielony - kolor nadziei i życia:
- w niedziele zwykłe;
- dni powszednie okresu zwykłego w ciągu roku.

Różowy - kolor radości wśród pokuty:
- III Niedziela Adwentu;
- IV Niedziela Wielkiego Postu.

Kolor złoty

Kolor złoty jest używany wymiennie - zastępuje wszystkie inne kolory liturgiczne, poza fioletowym i czarnym. Ponadto stosowany jest w czasie najważniejszych, uroczystych celebracji. Kolor złoty symbolizuje bowiem bogactwo i honor.

Do Mszy św. używa się następujących naczyń liturgicznych :
1.     Ampułki :

2.     Kielich mszalny :

Na kielich nakłada się :
Ø             Puryfikaterz :

Ø             Patenę z hostią :

Ø             Palkę :

Ø             Korporał :